Een goede hygiëne wordt niet alleen bereikt door goed schoonmaken en regelmatig
ontsmetten, maar hangt ook nauw samen met de gebruikte materialen in de cattery zelf.
Daarom eerst iets over de inrichting van een cattery.
door © HETTY BERNTROP
In ruimten waarin de katten vaak verblijven moet u goed schrobbare vloerbedekking
nemen en ook de wanden moeten kunnen worden afgeschrobd. Ik ben wel eens ergens geweest
waar men mij vol trots de katerverblijven toonde, met hun luxe stoffen vloerbedekking.....
Uit het oogpunt van hygiëne onpraktisch en eigenlijk ontoelaatbaar. Een goede kwaliteit
vinyl is voor de vloer de beste oplossing. het isoleert en voelt niet koud aan, is glad
en goed te reinigen. Ook wanneer er b.v. een nacht lang diarree, urine of uitgespuugd
voedsel op heeft gelegen, hoeven er geen vlekken achter te blijven, wanneer u een goede
kwaliteit gebruikt heeft.
U kunt het vinyl ook tegen de wand op laten lopen of zelfs de gehele wand mee bekleden.
Of u kunt de wanden bekleden met geplastificeerde panelen, waarbij u er wel op moet letten
dat er geen kieren tussen de platen ontstaan, waarin zich allerlei vuil en bacteriën kunnen
nestelen. Het beste kunt u de naden tussen de panelen dichtkitten. Ook een goed afwasbare
muurverf voldoet, al zult u die wel wat vaker opnieuw moeten aanbrengen.
Een tegelvloer heeft als nadeel dat hij nogal koud is, maar het ergste is dat cement oplost
in kattenurine. Op den duur kan dat zò erg worden dat de hele vloer los komt te liggen. Voor
een katerverblijf met een regelmatig sproeiende kater dus minder geschikt!
Voor wandtegels kunt u de speciale voegenkit gebruiken die voor betegelde aanrechtbladen
gebruikt wordt. Deze voegenkit is bestand tegen zuren en chemicaliën. Mijn man vond het nogal
lastig te verwerken toen wij het bij de keukentegels toepasten om te voorkomen dat, als een
van de poezen krols werd en begon te plassen, de urine in de voegen kon dringen. Het was een
heidens karwei, maar het resultaat was erg goed.
Krabpalen, mandjes en kleedjes
Omdat katers nu eenmaal de gewoonte hebben om hun aanwezigheid te onderstrepen door middels
van het zogenaamde "sproeien", waarbij ze een flinke straal urine tegen allerlei voorwerpen
spuiten, moet al het materiaal in het katerverblijf hier tegen bestand zijn. Dit plassen is
een natuurlijk gedrag om zijn aanwezigheid kenbaar te maken en zijn territorium af te bakenen.
Daarom zien we ook vaak na het schoonmaken van het katerverblijf dat de kater opnieuw "sproeit",
of spuit. Sommige katers gaan soms zo ver dat ze ook op tentoonstellingen tegen hun
gordijntjes plassen!
In een katerverblijf kunnen daarom beter zo weinig mogelijk ijzeren materialen worden
verwerkt. Zelfs indien ijzer goed in de menie is gezet en enkele malen geverfd, zal dit materiaal
heel snel gaan roesten, omdat de ammoniak in de urine als verfoplosser werkt en roest al na enkele
maanden zichtbaar wordt. Hout voldoet veel beter; de verf wordt minder snel aangetast en hout kan
zonodig vrij eenvoudig opnieuw geverfd worden.
Denkt u er wel aan vooraf te informeren of de verf die u gebruikt gifvrij is en veilig
voor uw katten? De kleedjes van kunstbont of andere textiel zijn ideaal: gemakkelijk
te wassen en vlug droog. In een warme bak of op een warmplaatje vinden de katten zo´n
bontje er prettig om op te liggen.
Kussentjes, dekentjes en mandjes van goed wasbare stof zijn ook uitstekend bruikbaar, mits
ze eveneens regelmatig worden gewassen bij tenminste 60°C. Door het vrij langdurige wasproces
bij deze temperatuur worden vrijwel alle eventueel aanwezige virussen om zeep geholpen.
Wanneer u met de hand wast. moet u de spullen wel tenminste 30 minuten in het hete water laten
(zonodig bijvullen met heet water). Bacteriën zijn iets hardnekkiger; bij een infectie
daarmee, moet u met een desinfectans naspoelen (b.v. chloor, dat echter bleekt, of Halamid
dat een minder blekende werking heeft).Ook de mandjes, de zitplanken en andere randjes waarop
ze kunnen zitten of lopen, moeten goed kunnen worden schoongemaakt en ontsmet. De gordijntjes,
mandjes en kussentjes van de tentoonstelling behoren eveneens na elke show te worden gewassen.
Een krabpaal kunt u goed schoonmaken met de stofzuiger en als hij ontsmet moet worden, kunt u
een ontsmettingsmiddels (b.v. Halamid) in een bloemenspuit doen en de krabpaal daarmee bespuiten.
Daarna laten drogen. Denk er wel aan ook de binnenkant van eraan bevestigde speel- en
slaapplaatsen uit te zuigen en af en toe te bespuiten met ontsmettingsmiddel. Denkt u
eraan dat ook de stofzuigermond moet worden ontsmet, als u er mee gewerkt hebt in een
ruimte waarin iets besmettelijks heerst?
Gaas
Wanneer u gaas gebruikt, denk dan ook eens aan geplastificeerd gaas (b.v. nertsengaas).
Ofschoon het in aanschaf duurder is, gaat het veel langer mee dan het gewone gaas. Ook
in weer en wind blijft het goed. Het heeft erg kleine maaswijdte, waardoor de katten
elkaar niet kunnen beschadigen als ze ieder aan een kant staan. Het is ook erg stevig
gaas, zodat u er grote, vlakken mee kunt overspannen en met minder palen toe kunt. Het
is prima bestand tegen kattenurine en desinfectans. Tegenwoordig kunt u ook metalen
kooien kopen die geplastificeerd zijn. Die zijn erg praktisch en goed te ontsmetten
na gebruik bij ziekte, of wanneer u er een "dekpoes" in hebt laten wennen aan de kater.
Reismanden en kattenbakken
Reismanden van riet zijn lastig schoon te maken en te ontsmetten en duurt (te) lang voor
ze weer droog zijn. Beter is het om manden van kunststof, hout of een combinatie van deze
materialen te gebruiken. Het spreekt eigenlijk vanzelf dat ook de reismanden en de
mandjes of dekentjes en kussens in huis waarop de katten vaak liggen regelmatig schoongemaakt,
gewassen en zonodig ontsmet moeten worden.
Sommige kattenbakken kunnen met een plastic
binnenzak bekleed worden, waar het kattengrit inkomt en dan kan de plastic zak met grit en
al worden weggegooid. Maar ook deze bakken moeten worden afgesopt en regelmatig ontsmet,
net als de bijbehorende huifjes. Echter, niet zo vaak als ik kortgeleden las in een Engels
boekje over Siamezen, verschenen in 1948, waarin stond: "De kattenbak moet elke dag worden
schoongemaakt en uitgekookt in sodawater, en met schoonwater nagespoeld om besmetting te
voorkomen". In die tijd konden de katten nog niet worden ingeënt tegen kattenziekte en
niesziekte!
Schoonmaakartikelen
Het materiaal waarmee we schoonmaken is nog niet aan de orde geweest. Ramen en wanden
kunt u b.v. afnemen met spons en zeem, maar wanden kunnen ook goed met een spons op
een stok worden afgezeemd. Zijn ze echter vuil, dan kunt u ze beter afborstelen met
een borstel of luiwagen. 
Deze luiwagen kunt u ook voor de vloer gebruiken. Aangekoekte
restjes kunt u ook met een plastic pannensponsje verwijderen, zonder dat u het materiaal
beschadigt. Als de vloer niet echt vuil is, kunt u ook een dweil met veel sop om een
trekker heen slaan en zo de hele vloer dweilen. Daarna trekt u met de trekker al het
sop naar één plek en dweilt het restje op. Als u een afvoerpuntje heeft, kunt u het
sop eenvoudig daarheen trekken. Wel regelmatig schoonmaken en ontsmetten! U kunt ook
een mechanische vloerreiniger gebruiken die met heet sop of hete stoom (115-120°C)
reinigt en tegelijkertijd ontsmet. Voor elk verblijf moet u een nieuw sopje maken en
tussendoor het gebruikte materiaal even uitspoelen.
Zieke katten
Zieke katten moet u altijd zo snel mogelijk apart zetten, om het gevaar van (herhaalde)
besmetting zo klein mogelijk te houden.
U moet goed uw handen wassen met ontsmettende zeep
(Unicura vloeibaar met pompje is heel handig) en eventueel beschermde kleding en schoeisel
dragen, of een dweil met ontsmettingsmiddel voor de deur om uw voeten te vegen bij ernstige
infecties.
Denk er ook om dat de zieke kat in een gelijkmatige temperatuur verblijft.
Wanneer de verwarming ´s nachts lager staat, zorg dan voor een warm plekje d.m.v. een
(rode) lamp, of een elektrisch kussen of plaatje. Ondanks de isolatie moet de kat echter
wel regelmatig menselijke gezelschap hebben, dat bevordert het beter worden daadwerkelijk.
Desinfecteren
Waarmee kunnen we nu het beste schoonmaken en desinfecteren? U moet eerst iets weten
over de verschillende soorten desinfectans die er bestaan. De gevaarlijkste desinfecteermiddelen
voor de kat zijn middelen die koolteer of houtteer bevatten, of derivaten daarvan (o.a. dennenolie)
en chemicaliën zoals fenol (carbolzuur) ook aanwezig in TCP en andere ontsmettingsmiddelen,
cresol (in o.a. Lysol) en chloroxylenol (in Dettol en dergelijk producten). Andere middelen
die u niet moet gebruiken zijn jodium, Jodoforen en hexachlorofeen. Door mens en hond worden
al deze middelen in het algemeen goed verdragen, maar beslist niet door de kat.
Er zijn maar
weinig kant- en klare ontsmettingsmiddelen in de handel waarbij alle ingrediënten op het
etiket vermeld staan. Wees daarom extra voorzichtig en informeer eerst grondig
(b.v. bij uw dierenarts) of ze ook voor katten geschikt zijn. De winkelier is daarvoor
meestal niet de aangewezen persoon! De Engelse producten Tego en Savlon
(wordt in vele ziekenhuizen gebruikt) zijn veilig voor katten, mits toegepast volgens de
gebruiksaanwijzing. Denkt u niet "ik neem wat meer, dat ontsmet beter", want vaak zijn
hoge doses ontsmettingsmiddel zeer gevaarlijk voor de kat.
Schimmel
Bij schimmelinfecties kunt u ook Koudijs droogontsmetter (verkrijgbaar bij Welkoop)
gebruiken om de besmette ruimtes uit te roken. Het wordt ook veel in duivenhokken
gebruikt. Het stinkt vreselijk, maar is wel effectief.
Een heel nieuw middel tegen
schimmels is Clinafarm, bij uw dierenarts verkrijgbaar. De werkzame stof is enilconazol.
Dit doodt zowel schimmels als sporen en is dus veel effectiever dan de eerder gebruikte
middelen. Het is verkrijgbaar als spray in een 15% oplossing en kan in een verdunde
oplossing van 1 op 100, ofwel 10 ml op 1 liter water gebruikt worden voor het desinfecteren
van vloeren, wanden, etc. Ook zijn er speciale rookkaarsen Clinafarm Smoke te koop om de
ruimte door middel van rook te ontsmetten. Deze kaarsen zijn niet meer in Nederland
verkrijgbaar, omdat alle medicijnen geregistreerd moeten worden en de afname van deze
kaarsen zo klein is dat registratie veel te kostbaar is. Ze zijn nog wel verkrijgbaar
bij de reguliere apotheek in België. Natrium hypochloriet, ook wel bleekmiddel of
chloor genoemd, is gemakkelijk te krijgen en eenvoudig om mee te werken. Het is goed
werkzaam tegen besmettelijke katteninfecties. Het is onder allerlei merknamen bij de
supermarkt en bij de kruidenier verkrijgbaar. De aanwijzingen op de verpakking moet u
altijd zorgvuldig opvolgen. De oplossing van 150 ml op 5 liter handwarm water, kan
goed gebruikt worden voor het ontsmetten van vloeren en wanden van vinyl of tegels en
voor het houtwerk etc. Voor het ontsmetten van tapijt, manden en kussens kunt u een
oplossing van 75 ml chloor per 5 liter water gebruiken; deze oplossing heeft wel een
sterk blekende werking, pas dus op voor uw kleding en gekleurde materialen. Ook de
eet- en drinkbakjes kunnen met deze oplossing ontsmet worden.
Halamid is ook een
chloorverbinding en als zodanig een prima ontsmettingsmiddel. Een oplossing van 2 gram
per liter warm water in een plantenspuit voor stoffen materialen en een oplossing
van 5 gram per liter voor het ontsmetten van vloeren etc. voldoet goed. Vòòrdat u gaat
ontsmetten, moet u eerst alles "huishoudelijk" schoonmaken. Dus eerst met een sopje van
vloeibaar reinigingsmiddel alles goed reinigen. Vòòr u gaat ontsmetten, moet met water
nagespoeld worden, omdat de resten van de meeste zepen en schoonmaakmiddelen het
ontsmettingsmiddel onwerkzaam maken.
Vlooien
Vlooien-eieren worden gedood door gewone kristalsoda.
Soda kan goed samen met vloeibare zeep verwerkt worden in een sopje.
Veel stofzuigen in huis werkt ook mee aan de vlooienbestrijding.
Als u een ontsmettingsmiddel aanbrengt, moet u het minstens een kwartier laten inwerken vòòr u
alles droogmaakt, of het gewoon laten opdrogen. Het spreekt vanzelf dat u de katten tijdens
de behandeling even ergens anders zet. Draag rubber huishoudhandschoenen tijdens het
schoonmaak- en ontsmettingswerkzaamheden. Tegenwoordig zijn er bij uw dierenarts prima
middelen verkrijgbaar om vlooien te voorkomen!
Wanneer en hoe vaak ontsmetten
Het ontsmetten van de cattery of katerverblijf behoeft niet elke dag te gebeuren.
Het is behalve onnodig ook veel te belastend voor het milieu. Het katerverblijf moet
wel na elk bezoek van een bezoekende poes aan uw kater, of wanneer er een of andere
infectie is geweest, worden ontsmet. De hele cattery dient van tijd tot tijd te worden
ontsmet, ook als alles gezond is. Wanneer er een besmettelijke ziekte in uw cattery
heerst kunt u het beste met uw dierenarts overleggen hoe u het gaat aanpakken. Hij
heeft de juiste middelen en weet de werking ervan. Besmettelijke ziekten dient u altijd
schriftelijk aan het meldpunt besmettelijke ziekten van uw kattenvereniging door te geven.