Russisch Blauw Info


Flat Chest



Help, een platte kat, wat betekent dat?

Ja, dat was mijn reactie op die dinsdag in januari, toen geconstateerd werd dat 2 van mijn 5 kittens een borstkasafwijking vertoonden. En het was allemaal zo mooi begonnen: de poes meteen zwanger na haar eerste bezoek aan een met zorg uitgekozen kater, een voorbeeldige bevalling op de 61e dag na de eerste dekking, 2 poesjes en 3 katertjes met een gewicht variŽrend van 95 tot 123 gram. Ze hadden ook meteen hun namen gekregen: Bridget, Catlin, Duncan, Elwin en Flynn.

Een week na de bevalling vond ik de ademhaling van Catlin wat zwaar. Dat werd niet beter, integendeel, en op zaterdag toch maar de dierenarts gebeld. Inmiddels ademde ook Elwin moeilijker. De dierenarts kon echter niets vinden, de hartjes waren in orde en hij hield het op een luchtwegeninfectie. Elwin en Catlin kregen 1 x per dag 2 druppels antibioticum (Vibravet) en voor de zekerheid de rest van het nest elk 1 druppel. En omdat ze door de energie die het ademen kostte, niet tegen hun nestgenootjes konden opboksen in de strijd om de beste tepels, werden Catlin en Elwin meteen ook bijgevoed.

Dinsdags was de situatie nog niet veel verbeterd en dus maar weer naar de dierenartsenpraktijk gebeld: kom nog maar eens kijken. Er kwam een andere arts, die het weekend geen dienst had gehad, en na ťťn blik op het nest was het oordeel al geveld: geen luchtwegenprobleem, maar een platte borstkas! Daardoor was er minder ruimte voor de longetjes en moesten de twee kittens zich dus meer inspannen om de nodige zuurstof binnen te halen.

Een platte borstkas? Nooit van gehoord en dus meteen een heel stel vragen, waarvan de belangrijkste waren:

  • Wat betekent dat voor de kittens,
  • wat is de behandeling,
  • wat is de prognose en hoe ontstaat het?
Helaas waren de antwoorden veel minder duidelijk dan de vragen. De prognose voor de kittens was onzeker, vooral voor het poesje, Catlin, dat een ernstiger afwijking had dan haar broertje. Hoe de borstkasafwijking was ontstaan, kon de dierenarts niet zeggen. Evenmin kon ze aangeven of het een erfelijke fout was.

Daar sta je dan: een nest met 5 gezonde kittens was eensklaps veranderd in een probleemnest, met mogelijk een erfelijke afwijking. Teken op voorhoofd Catlin En wat moest ik doen? Proberen de twee "kneusjes" met veel zorg en handmatige voeding in leven te houden? Of ze nu laten inslapen omdat ze toch niet veel kans zouden hebben op een leuk leventje later?
Bij Elwin was de vraag snel beantwoord: zijn borstkas was wel plat, maar hij slaagde er soms nog wel in bij zijn moeder te drinken en was toch nog steeds redelijk aangekomen. Met Catlin was het een ander geval, zij was duidelijk platter en al een paar dagen niet echt gegroeid. Maar ze was ondanks dat een heel vief kitten.
Bovendien had ze in plaats van de bij tabby-katten gebruikelijk M een soort W op haar voorhoofdje, net 2 door elkaar getekende V's. Nu heb ik Italiaans gestudeerd, en in ItaliŽ zie je dit teken wel op muren staan. Daar betekent het "ViVa" ofwel Lang leve zoals in Lang leve de koningin. Een katje met zo'n symbool op haar koppie moest ik dus gewoon de kans geven inderdaad lang te leven.

Ik besloot dus beide kittens volledig met een injectiespuitje als pipet te voeden, waarbij alles wat ze nog aan melk van de moeder dronken, eigenlijk een extraatje was. Gelukkig verzorgde Sugar ze prima. Ze was zelfs zo begaan met haar kittens, dat ik ze niet op de kattenkamer bij de rest kon voeden, want ťťn piepje van een kind van haar en ze sprong al op m'n schoot om het kitten weer "over te nemen". Dus nam ik ze steeds slinks mee naar mijn slaapkamer en gaf ze daar om de paar uur hun portie KMR.

Omdat de dierenarts gezegd had dat kittens met deze afwijking ook vaak "zwemmertjes" waren, besloot ik ze zo snel mogelijk te stimuleren om op hun pootjes te gaan staan. Elke keer als ze de fles kregen (eigenlijk dus het spuitje, want zelfs uit het fraaiste kittenflesje wilden ze niet drinken!), zette ik ze voorzichtig op hun pootjes en liet ze zo een paar pasjes maken, waarbij ik uiteraard het lijfje ondersteunde, zodat de pootjes niet teveel belast werden. Gelukkig sloeg deze behandeling goed aan, het zware ademen werd allengs minder en Catlin en Elwin liepen zelfs eerder dan de rest van het nest, zij het met enige begeleiding van mijn handen. Ze waren op dat moment 19 dagen oud en het zag er naar uit dat ze in ieder geval in leven zouden blijven.

Toen het nest ruim 3 weken oud was, begon ik met pap voor iedereen. Elwin en Catlin kregen daarnaast nog steeds hun porties KMR, hoewel Elwin ook nog steeds een beetje bij moeder Sugar dronk. Catlin bleef toch wel duidelijk wat achter in gewicht en slaagde er dan ook niet in bij Sugar een tepel te bemachtigen. Zij was voor haar voeding dus helemaal op mij aangewezen. Elwin was inmiddels weer even zwaar als broer Duncan en zus Bridget. Broer Flynn was en bleef voorlopig de zwaarste van het nest, met een maand was hij al 175 gram zwaarder dan Catlin!

Inmiddels had ik bij de Rasclub en bij de Commissie Gezondheid en Welzijn van Felikat navraag gedaan over de afwijking van Catlin en Elwin. Veel gegevens waren niet voorhanden, maar toch kreeg ik wat kopieŽn van artikelen toegestuurd, door de Commissie en door Grietje van Dijk en Wil Bruins-van der Weij. (Dank voor jullie luisterend oor en de raadgevingen!). Het bleek dat een platte borstkas wel vaker voorkwam en mogelijk met kalkgebrek van de moeder te maken had.
Inderdaad had Sugar de tweede nacht na de bevalling een aanval van eclampsie gehad, waarvoor ze een calciuminjectie had gekregen (jawel, 's nachts!) en een paar dagen later, toen ze weer dezelfde verschijnselen vertoonde, een tweede injectie. Ze kreeg dan ook extra kalk toegediend, vermengd met een sardientje omdat mevrouw het anders niet at. In het geval van een kalktekort zou de afplatting normaal gesproken voor de 12e week verdwijnen. Maar een erfelijke factor kon niet uitgesloten worden.

Dat vond ik een belangrijker vraag, gezien de toekomst van de andere 3 kittens, die overigens nooit zelfs maar de geringste afwijking hebben getoond. Het was het eerste nest van Sugar, maar de vader had al bij meer poezen voor een nest gezorgd en geen van de kittens had een borstkasprobleem gehad. Ook de overige nakomelingen van de vader en moeder van Sugar hadden nooit zo'n afwijking vertoond. Een erfelijke afwijking zou betekenen dat het hier niet ging om een probleem dat eenvoudig te bepalen was omdat het door een enkel gen werd doorgegeven, maar om een polygenetisch verervende eigenschap. Dat betekent dat er meer "foute" genen in een kitten bij elkaar moeten komen om de afwijking te laten ontstaan. Niet alleen pa en ma, maar ook de andere kittens uit het nest zouden dan dit probleem als "drager" kunnen doorgeven. In dat geval zou ik een fokverbod voor het hele nest aanvragen.

---------------- Pectus excavatum
____________ Normale thorax

Inmiddels waren we enkele weken verder en bleek de platte borstkas van Elwin zich snel te herstellen. Hoe meer hij liep, hoe meer de borstkas als het ware "uitzakte" tot het normale model. Er was gelukkig ook geen sprake van dat hij een "zwemmertje" zou zijn, evenmin als zijn zusje Catlin. Bij haar ging het allemaal wat langzamer en ik ontdekte dat niet alleen haar borstkas plat was, maar ook was het borstbeen nog eens naar binnen gebogen. Een dubbel probleem dus, wat niet geweten kon worden aan het kalkgebrek van moeder Sugar.

Een speurtocht op Internet leerde dat deze misvorming vooral bij mensen tamelijk bekend is, ook in Nederland: men noemt het een "schoenlappersborst", in tegenstelling tot de kippenborst, die juist uitsteekt. Een schoenlapper houdt de te lappen schoen tegen zich aangeklemd en duwt daarmee als het ware zijn borstbeen naar binnen. Onderzoek in Amerika heeft aangetoond dat het hier inderdaad hoogstwaarschijnlijk een erfelijke afwijking betreft, die "autosomaal dominant vererft met een onvolledige penetratie". Ook vonden we enkele pagina's van een dierenarts in Amerika die over deze borstkasafwijking meldde dat de getroffen katten geopereerd konden worden door een ervaren chirurg, waarbij het borstbeen als het ware in de goede stand getrokken wordt!
Onduidelijk was in alle gevonden informatie wanneer men het heeft over een flat chested kitten of over pectus excavatum (de gebruikelijke officiŽle term), of het gaat om de afwijking waarbij de ribbenkast een afwijkende vorm vertoont (te plat) of om de afwijking waarbij het borstbeen naar binnen gebogen is. Een platte borstkas kan wel voorkomen zonder naar binnen gebogen borstbeen, zoals bij Elwin, maar omgekeerd wellicht niet. Bij Elwin was de ribbenkast met 10 weken al bijna normaal van model geworden en met 12 weken was geen afwijking meer te voelen. Bij Catlin duurde het langer voordat de ribbenkast zich herstelde - haar afplatting was ook sterker - maar met 4 maanden hadden ook haar ribben hun gewenste vorm gekregen. De afwijking aan het borstbeen is echter gebleven en is duidelijk te voelen als een gat midden op haar lijfje. Haar buikje lijkt daardoor ook wat uit te steken.

Hoewel het in de kattenwereld helaas nog steeds niet gebruikelijk is met problemen en afwijkingen open om te gaan, kreeg ik toch langzaam maar zeker meer reacties als ik het over de platte borstkasjes van mijn kittens had. Het bleek dat het fenomeen flat chested kitten bij alle rassen voorkomt, maar vooral bij de Burmezen in Engeland. In een Duits artikel van de hand van dierenarts Gabriele Bayer stond dat volgens sommige fokkers al 30% van de kittens daar in meer of mindere mate aan borstkasproblemen lijdt. Hoewel het artikel oproept katten via rŲntgen-onderzoek te controleren op borstkasproblemen, lijkt dit nauwelijks zinnig. Immers, de ouders van mijn probleemkittens hebben beide normaal gevormde borstkassen en hun ouders en nakomelingen ook.

Uit alle informatie die ik heb kunnen lezen over de "afgeplatte borstkas", blijkt kort samengevat het volgende:

  • de kittens worden normaal geboren en vertonen de afwijking vaak pas na een dag of 5;
  • kittens die 10 dagen na de geboorte geen afwijking vertonen, krijgen het probleem ook niet meer
  • de afwijking komt in vele gradaties voor;
  • de gradatie bepaalt de prognose voor het kitten: bij een verder gezond kitten verdient het zeker aanbeveling te proberen het katje met handmatige voeding en stimuleren van spieren (lopen) in leven te houden;
  • vaak verdwijnt de afplatting als het katje letterlijk op zijn of haar eigen pootjes staat;
  • de bijkomende afwijking van het ingedeukte borstbeen verdwijnt niet; is deze al op zeer jonge leeftijd zeer ernstig, dan is de prognose slecht, omdat hart en longen niet goed kunnen functioneren;
  • de katten blijven vaak kleiner en slanker, de natuur zorgt er zo voor dat het hart niet extra zwaar belast wordt; de katten kunnen vatbaarder zijn voor luchtwegeninfecties, door de verminderde capaciteit van de longen.

Wat mij wel steeds opviel, is dat wat de dierenartsen een "zwemmertje" noemen, niet datgene is wat in de catfancy onder zwemmertjes wordt verstaan, namelijk een afwijking aan de achterpootjes, die vaak te corrigeren is door de pootjes in te tapen. Bij de veterinaire faculteit in Utrecht zijn zwemmertjes kittens die plat op de buik liggen met de pootjes helemaal opzij. Men adviseert nog steeds deze kittens in te laten slapen, ervan uitgaande dat ze nooit zullen kunnen lopen. Het is dus belangrijk dat u en uw dierenarts het over dezelfde afwijking hebben als de term "zwemmertje" gebruikt wordt!

Door de verdeelde meningen over de oorzaak van de platte borstkasjes bij Catlin en Elwin heb ik toch maar het zekere voor het onzekere genomen en voor het hele nest een fokverbod aangevraagd. Ook zijn Elwin en de moederpoes inmiddels gecastreerd, evenals pa, die toch al uit het actieve sexleven gehaald zou worden. Elwin is uitgegroeid tot een prachtige, stevige kater van ruim 6 kilo bij wie absoluut niets meer is te merken van zijn problematische start.
Catlin is een stuk kleiner en vooral slanker gebleven, maar ze weegt toch met 10 maanden 3,7 kilo. Ze is een uitermate levendig ding, dat springt als de beste en alleen na een uitgebreide stoei- en renpartij met broer Elwin even zit te hijgen om weer op adem te komen. Kennelijk reguleert ze zelf haar fysieke mogelijkheden. Wat de toekomst voor haar brengt, weet ik niet. Ze heeft gelukkig tot nu toe geen ernstiger ziektes dan een maag/darminfectietje gehad. Hoe ze straks zal reageren op de narcose voor de noodzakelijke castratie is nog de vraag. Waarschijnlijk zal dat in Utrecht bij de veterinaire kliniek gebeuren, omdat men daar de beste bewakingsapparatuur heeft. Ik wacht eerst maar eens af tot ze krols wordt. Voorlopig gedraagt ze zich alsof er niets aan de hand is en geniet ze van haar leventje temidden van de andere katten.

Blijft de vraag of dit soort borstkasafwijkingen erfelijk is of een combinatie van verschillende factoren. Via de Commissie Gezondheid en Welzijn van Felikat is het probleem voorgelegd aan de hoogleraar Genetica aan de veterinaire faculteit van Utrecht, die mij verzekerde tijdens het onlangs gehouden congres van Felissana, dat hij toch nog onderzoek wil laten doen naar deze afwijking. Daarom ter afsluiting van dit artikel het verzoek: hebt u een kitten (gehad) of gekend met een platte borstkas en/of een ingedeukt borstbeen, wilt u dit dan melden aan de Commissie Gezondheid en Welzijn van Felikat, zo mogelijk met de stamboom en de levensloop van het betreffende kitten. Hoe meer we van een afwijking weten, hoe beter we kunnen beoordelen wat de mogelijkheden van een getroffen kitten zijn. Nu is de afwijking bij de Maine Coons nog niet echt een rasprobleem zoals bij de Burmezen, maar het moet het ook niet worden. Of zoals in het artikel van het FAB ( Feline Advisory Bureau) "Wat te doen als je kat een misvormd kitten ter wereld brengt?" elders op de homepage RMC staat: afwijkingen verdwijnen niet als je ze negeert, ze worden erger!

Nawoord 2002

Inmiddels is Catlin helaas overleden. Toen ze bijna 2 jaar oud was, werd ze ernstig ziek. Ze reageerde niet op antibioticum en de wondjes die de injectienaald maakte, bleven bloeden. Uiteindelijk heb ik haar na een traumatische week laten inslapen. Sectie in Utrecht leerde dat ze een compleet nierfalen had, veroorzaakt door een colibacterie. Een gezonde kat kan zo'n bacterie best aan, maar Catlin had toch te weinig weerstand daarvoor. Elwin is inmiddels een superkater van 10 kilo. Hij heeft nooit meer enige last gehad van zijn moeizame start.

Wij danken de schrijfster, Marijke van Diepenbroek, voor het beschikbaar stellen van deze tekst.

 

Bron:  (met toestemming)
(RMC) Rasclub Maine Coon

 

 

Flat chest Flat chest Flat chest

Bron Foto's:  (met toestemming)
Loraine Shelton, Yahooís Fanciers Health
with many thanks!

 

 

Door Blauwe Russen liefhebbers - Voor Blauwe Russen liefhebbers

Home