Russisch Blauw Info


Fibroadenomateuze hyperplasie van de melkklieren

(Dolly Parton syndroom)




INLEIDING

Bij zowel poezen als katers komt een goedaardige, maar wel heel vervelende, zwelling van de melkklieren voor die met een wetenschappelijke benaming fibroadenomateuze hyperplasie wordt genoemd. De populaire benaming "Dolly Parton syndroom" geeft u waarschijnlijk een duidelijker beeld van hoe deze aandoening eruit ziet.....

 

SYMPTOMEN

De naam Dolly Parton syndroom zegt het al: de melkklieren van de poes of kater zwellen enorm op. Ze kunnen zelfs zo groot worden dat ze bij het lopen over de grond slepen en het kan dan ook voorkomen dat de huid van de melkklieren beschadigd raakt en dat er zweren ontstaan.

De zwelling kan ontstaan in 1 of meerdere melkklieren, soms doen zelfs alle melkklieren mee. Het weefsel voelt vrij stevig aan. In het begin is er meestal geen sprake van pijn, maar op den duur (en zeker als er secundair ontstekingen ontstaan) kan de zwelling wel pijnlijk worden.
De poezen zijn er mogelijk ook ziek van: slechte eetlust, sloomheid, pijn en soms zelfs een veel te hoge hartslag.

 

Foto van kat met duidelijke hyperplasie van de melkklieren, overgenomen uit: Krankheiten der Katze (Horzineck, Schmidt, Lutz)

 

UITLEG

Fibroadenomateuze hyperplasie van de melkklieren is een toename van bindweefsel (fibro) en klierweefsel (adenomateus) ten gevolge van stimulatie door het hormoon progesteron. Het is, zoals reeds in de inleiding gezegd, een goedaardige zwelling (hyperplasie). Het is dus geen vorm van kanker. Het progesteron kan aangemaakt zijn in het lichaam zelf, maar ook toegediend zijn van buitenaf.

 

PROGESTERON

Progesteron is een hormoon dat na de eisprong wordt geproduceerd in het weefsel van het "littekentje" van de eisprong in de eierstokken. Het hormoon zorgt ervoor dat, als er na een dekking een dracht optreedt, deze dracht in stand wordt gehouden. Ook als er geen dekking plaatsvindt wordt er progesteron geproduceerd, maar dan normaliter gedurende een veel kortere periode.

Het hormoon progesteron blijkt nu, vooral bij langdurig hogere bloedspiegels, ook een enorme zwelling van de melkklieren bij de kat te kunnen veroorzaken.
We zien de genoemde aandoening dan ook bij poezen die niet gecastreerd zijn (veel mensen noemen dit gesteriliseerd, maar dat is eigenlijk niet correct) en dus een actieve cyclus hebben, waarbij regelmatig gedurende een bepaalde periode progesteron wordt geproduceerd.
Maar het kan ook voorkomen bij schijndrachtige en drachtige poezen, die dus gedurende 40-50 dagen respectievelijk 9 weken een hoge progesteronspiegel hebben.
En verder bij zowel poezen als katers(!) die progesteron preparaten toegediend krijgen van buitenaf!

 

Ter vergelijking normale melkklieren

 

POEZENPIL

De poezenpil is zo'n progesteron preparaat. Krolsheid voorkomen met de poezenpil brengt dus (onder andere) het risico met zich mee van het ontstaan van fibroadenomateuze hyperplasie.

Er bestaan diverse merken poezenpillen. Er is ook een zogenaamde 'minipil'' op de markt. Deze minipil zou minder hormonen bevatten en dus minder kans op bijwerkingen met zich meebrengen. Het is echter zo dat dat in de gewone 'pil'' 5 mg medroxyprogesteronacetaat zit en in de 'minipil'' 2 mg megesterolacetaat. Er is dus sprake van een ander type progesteronderivaat, zodat doseringen onderling eigenlijk niet vergeleken kunnen worden. De term 'minipil'' is dus enigszins misleidend en biedt in feite helemaal geen echte voordelen ten opzichte van de gewone 'pil''.

De kans op het ontstaan van bijwerkingen zoals bijvoorbeeld fibroadenomateuze hyperplasie is dus met deze "minipil" even groot als met de gewone poezenpil!

 

CASTRATIE ECZEEM: ACHTERHAALD VERHAAL

Soms worden er progesteron preparaten voor geschreven voor huidklachten. Deze huidklachten worden dan aangeduid met de term "castratie eczeem". Ze zouden namelijk het gevolg zijn van een hormoontekort na castratie van poes of kater. Na het geven van progesteron preparaten gaat het dan vaak beter.
Er is later echter gebleken dat dit progesteron in het lichaam wordt omgezet in prednison-achtige stoffen. Van prednison is bekend dat het bij veel huidklachten verbetering geeft.

Inmiddels wordt de term castratie eczeem dan ook niet meer erkend als diagnose van huidklachten en is het toedienen van progesteron preparaten bij huidklachten van de kat te beschouwen als obsoleet (=verouderd/achterhaald)! Dit laatste natuurlijk des te meer, omdat het risico op bijwerkingen als (onder andere) fibroadenomateuze hyperplasie om de hoek loert bij het toedienen van dit soort preparaten.

 

DIAGNOSE

Het klinisch beeld en de anamnese geeft meestal duidelijkheid genoeg. Bij twijfel kunnen weefselbiopten uitkomst bieden. Eventueel kan vocht uit de klieren worden gemasseerd, voor cytologisch en bacteriologisch onderzoek om te onderzoeken of er sprake is van een bijkomende ontsteking.

 

THERAPIE

Bij poezen die nog intact zijn, is het verstandig om zo spoedig mogelijk een castratie uit te voeren. Hierdoor is in 1 x de progesteron productie weg, de eierstokken worden immers verwijderd bij deze operatie. Katten die progesteron preparaten toegediend krijgen, moeten daar natuurlijk zo snel mogelijk vanaf gehaald worden! Verder is gebleken dat het gebruik van progesteron receptorblokkers zoals het middel aglÚpristone een zeer snelle vermindering van de melkklierzwelling kan bewerkstelligen. Deze medicijnen bezetten als het ware de receptoren voor progesteron in het melkklierweefsel, waardoor het progesteron zijn invloed op dit weefsel niet meer kan uitoefenen.

Bij sommige poezen is operatief verwijderen van de aangedane melkklieren noodzakelijk, vooral als er sprake is van zweren of zelfs necrose van de huid van de melkklieren.



N.B. De teksten van onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op basis van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

 

 

Tekst: (met toestemming)
Drs. Amanda van Grondelle, dierenarts, verbonden aan
WHG Westerhuis Kliniek voor Gezelschapsdieren,
Dalwagen 29c, 6669 CA Dodewaard
www.whgdierenartsen.nl

 

 

Door Blauwe Russen liefhebbers - Voor Blauwe Russen liefhebbers

Home